नेपाल सरकार
संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय
सिंहदरवार, नेपाल

सूचनाको हक सम्बन्धी ऐन, २०६४ को दफा ५(३) बमोजिम आर्थिक वर्ष ०७४।७५ को त्रैमासिक (२०७४ श्रावण देखि आश्विन मसान्त) कार्य सम्पादन प्रतिवेदन (Proactive Disclosure)- २०७४, कार्तिक || भगत सर्वजित मानव मर्यादा राष्ट्रिय पुरस्कार सम्बन्धी सूचना (2074-7-13) || लेख रचना उपलब्ध गराउने सम्बन्धी सूचना (2074-7-13) || महाकवि देवकोटा पुरस्कार र पुष्पलाल राष्ट्रिय पुरस्कार सम्बन्धी सूचना || वार्षिक प्रगति समिक्षा बैठक सम्बन्धमा अत्यन्त जरुरी सूचना २०७४।०५।०४ || Bachelors of Mountaineering Studeis (BMS) शैक्षिक कार्यक्रमको आवेदन फारम खुलेको सूचना || बार्षिक प्रगति प्रतिवेदन पठाउने सम्बन्धी सूचना || सूचनाको हक सम्बन्धी ऐन, २०६४ को दफा ५(३) बमोजिम आर्थिक वर्ष ०७३।७४ को त्रैमासिक कार्य सम्पादनको स्वतः सार्वजनिकीकरण - २०७४, वैशाख || पुष्पलाल राष्ट्रिय पुरस्कार २०७३ || प्रेस विज्ञप्ती - वाङ्मय शताब्दी पुरुषको उपाधिबाट सम्मानित गरिएको सम्बन्धमा । || प्रेस विज्ञप्ति - हार्दिक समवेदना || राष्ट्रिय ताल संरक्षण विकास समितिको सवारी साधन खरिद गर्ने सम्बन्धी सूचना २०७४।१।१४ || दोश्रो चौमासिक समीक्षा बैठक सम्बन्धी सूचना || दोस्रो चौमासिक प्रगति प्रतिवेदन पठाउने सम्बन्धमा - मिति : २०७३।१२।१७ || राष्ट्रिय तथा क्षेत्रीय प्रतिभा पुरस्कार सम्बन्धी सूचना (आ.व. २०७३/७४) || सूचनाको हक सम्बन्धी ऐन, २०६४ को दफा ५(३) बमोजिम आर्थिक वर्ष ०७३।७४ को त्रैमासिक कार्य सम्पादनको स्वतः सार्वजनिकीकरण - २०७३, माघ || Letter of Invitation for Preparation of Tourism Master Plan and DPR of Major Infrastructures required for Muktinath || Letter of Invitation for preparation of master plan of 7 federal states including preparation of DPR of Cultural Museum in each state || मुक्तिनाथ क्षेत्र र सात प्रदेशको EOI को प्राविधिक प्रस्ताव छनौट गरिएको । || Budget Ceiling आ.व.०७४।७५ देखी २०७६।७७ सम्मको बजेट सीमा || सूचना - तारागाउँ विकास समितिको सदस्य–सचिवको रिक्त पदपूर्ति सम्बन्धी (प्रकाशित मिति २०७३/१०/२४, गोरखापत्र दैनिक) || अनुगमन मुल्यांकन प्रभावकारी बनाउने सम्बन्धमा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयको अत्यन्त जरुरी सूचना || INVITATION FOR FIRST-STAGE BIDS - 16 January, 2017 || लेख रचना उपलव्ध गराउने बारेको सूचना (प्रथम पटक प्रकाशित सूचना मितिः-२०७३/०९/२०) || सिलबन्दी बोलपत्र आह्वानको सूचना - २०७३।०९।२७ || सूचना संशोधन (2073-09-21) || सात प्रदेश र मुक्तिनाथ क्षेत्रमा पर्यटन गुरुयोजना बनाउन प्रस्ताव आह्वान || सूचनाको हक सम्बन्धी ऐन, २०६४ को दफा ५(३) बमोजिम आर्थिक वर्ष ०७३।७४ को त्रैमासिक कार्य सम्पादनको स्वतः सार्वजनिकीकरण, २०७३, मंसिर || राय सुझावका लागि नेपाल नागरिक उड्डयन ऐन २०७३ को मस्यौदा सार्वजनिक गरिएको सम्बन्धी सूचना: मिति - २०७३।०८।०९ || प्रथम चौमासिक प्रगति प्रतिवेदन पठाउने सम्बन्धमा - मिति : २०७३।०८।०८ || check || भगत सर्वजित मानव मर्यादा राष्ट्रिय पुरस्कार सम्बन्धी सूचना (गोरखापत्रमा प्रकाशित मिति २०७३।०५।२१) || २०७३-५-२७ माननीय मन्त्री जीवनबहादुर शाहीज्यूले सुर्खेत विमानस्थल अनुगमन निरीक्षण गर्नुहुँदै || राष्ट्रिय र क्षेत्रिय प्रतिभा पुरस्कारको सूचना || महाकवि देवकोटा पुरस्कार सम्बन्धी सूचना (आ.व. २०७३/७४) || पुष्पलाल राष्ट्रिय पुरस्कार सम्बन्धी सूचना (आ.व. २०७३/७४) || National Tourism Strategic Action Plan (2015-2024) Seminar || विनासकारी भुकम्प पश्चात् संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले गरेको कार्य प्रगति विवरण (मिति २०७२ साल वैशाख १२ गते देखि वैशाख २१ गते सम्म ) || निषिद्ध क्षेत्रको विवरण, प्रवेश अनुमति दिने व्यवस्था र भिआइपि वर्गिकरण सम्बन्धी सूचना || पर्यटन वहीर्गमन सर्भेक्षणको खरिद प्रकृया रद्ध भएको सम्बन्धी सूचना || राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कार र क्षेत्रीय प्रतिभा पुरस्कार सम्बन्धी सूचना ||

श्री जितेन्द्र नारायण देव

मा. मन्त्री
थप हेर्नुहोस

श्री सुमित्रा थरुनी

मा. राज्यमन्त्री
थप हेर्नुहोस

श्री महेश्वर न्यौपाने

सचिव
थप हेर्नुहोस
परिचय

नेपालको तुलनात्मक र प्रतिस्पर्धात्मक लाभका दृष्टिले मुलुकको आर्थिक विकासको प्रमुख आधार रहेको पर्यटन क्षेत्रले विदेशी मुद्रा आर्जन, रोजगारी सिर्जना, आर्थिक कृयाकलाप अभिवृद्धि र समग्र आर्थिक विकास र समुन्नतिमा टेवा पुर्याउँदै आएको छ । देशमा रहेका सम्पूर्ण मूर्त र अमूर्त साँस्कृतिक सम्पदाहरुको संरक्षण र विकास गरी तिनको आर्थिक उपयोग गर्ने तथा पर्यटनलाई मुलुकको आर्थिक आधारको रुपमा ग्रामीण तहसम्म विकास र विस्तार गरी यसको प्रतिफल जनजीवनको तल्लो तहसम्म पुर्याउन संस्कृति र पर्यटन क्षेत्रको विविधिकरण, विस्तार र प्रवर्द्धन गरिनु आवश्यक छ ।पर्यटन क्षेत्रको विकास र विस्तार सहित आन्तरिक र बाह्य हवाई यातायात विकास गरी थप सुरक्षित, स्तरीय र भरपर्दो बनाउन आवश्यक छ ।

नेपालमा विदेशी पर्यटकहरुको आवागमन शुरुवातसँगै पर्यटन क्षेत्रका कार्यक्रमहरुलाई व्यवस्थित ढंगले अगाडि बढाउन सर्वप्रथम वि.सं. २०१६ सालमा पर्यटन बोर्डको स्थापना गरिएको थियो । वि.सं. २०१८ सालमा निर्माण तथा यातायात मन्त्रालय अन्तर्गत पर्यटन विभाग गठन गरिएको थियो । सन् १९७२ को पर्यटन गुरुयोजना र प्रशासन सुधार आयोग, २०३२ को सिफारिस समेतका आधारमा पर्यटन क्षेत्रको योजनाबद्ध विकास तथा प्रबर्द्धन गर्न केन्द्रीय पर्यटन प्रशासनिक निकायको रुपमा वि.सं. २०३४ सालमा छुट्टै पर्यटन मन्त्रालयको स्थापना भएको हो । वि.सं. २०३९ सालमा निर्माण तथा यातायात मन्त्रालय अन्तर्गतको हवाई विभागलाई समेत गाभी पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय नामाकरण गरियो । मुलुकले अवलम्बन गरेको खुला बजारमुखी अर्थतन्त्रमा सरकारको भूमिका र कार्यक्षेत्रलाई व्यवस्थित गर्न वि.सं. २०५५ सालमा पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय अन्तर्गतका २ (दुई) वटा विभागहरु हवाई विभाग र पर्यटन विभागलाई खारेज गरी क्रमशः नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण र नेपाल पर्यटन बोर्डको स्थापना गरियो । वि.सं. २०५७ सालदेखि संस्कृति क्षेत्रको समेत कार्य गर्ने गरी मन्त्रालय संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयको रुपमा नामाकरण गरियो । पर्यटन उद्योगको व्यवस्थापन, पर्यटन पूर्वाधार विकास, पर्यटकको सुरक्षा लगायत कार्यहरु गर्न नेपाल सरकार (मन्त्रिपरिषद्) को मिति २०७१ श्रावण २ गतेको निर्णयनुसार मिति २०७१ भाद्र महिनामा पर्यटन विभागको स्थापना गरिएको छ ।

नेपालको आर्थिक विकासमा पर्यटन क्षेत्रको महत्व बढ्दै गए अनुरुप यसलाई प्रमुख प्राथमिकताको क्षेत्रमा राखिएको, नेपालको सांस्कृतिक विविधता अनुपम रहेकोले यसलाई संरक्षण, विकास र प्रबर्द्धन गर्दै यसको आर्थिक उपयोग एवम् पर्यटनको मुख्य उत्पादन र गन्तव्यको रुपमा विकास गर्न आवश्यक भएको, साथै हवाई सेवाले भौगोलिक विषमतामा यातायात सेवा उपलब्ध गराउनुको अतिरिक्त बाह्य र आन्तरिक रुपमा पहुँच विस्तार भै पर्यटन सेवामा समेत पर्याप्त योगदान पुर्याउने भएकोले यी तीनओटै क्षेत्रलाई एकीकृत रुपमा अगाडि बढाउन एउटै मन्त्रालयको कार्यक्षेत्रमा राखिएको पाइन्छ ।

उद्देश्य

मन्त्रालयको कार्य  क्षेत्र

नेपाल सरकारको कार्य विभाजन नियमावली, २०७२ बमोजिम यस मन्त्रालयको कार्यक्षेत्र देहायबमोजिम रहेको छः

संस्कृति, पर्यटन तथा हवाई यातायातको विकाससम्बन्धी नीति, योजना तथा कार्यक्रमको तर्जुमा, कार्यान्वयन, अनुगमन र मूल्याङ्कनपर्यटन तथा हवाई उद्योगको प्रवर्द्धन र संरक्षणट्राभल र ट्रेकिङ एजेन्सीविश्व पर्यटन सङ्गठनलगायत पर्यटन तथा हवाई यातायातसम्बद्ध अन्तर्राष्ट्रिय संस्थापर्वतारोहण र अन्य साहसिक पर्यटन क्रियाकलापविमानस्थलको निर्माण, मर्मत, सम्भार तथा व्यवस्थापनहवाई यातायात र परिवहनको सञ्चालन तथा व्यवस्था,

संयुक्त राष्ट्र सङ्‌घीय अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन सङ्घ तथा नागरिक उड्डयनसँग सम्बन्धित अन्य अन्तर्राष्ट्रिय वा क्षेत्रीय संस्थासँगको सम्पर्क, सहयोग र समन्वयसंस्कृतिको प्रवर्द्धन तथा संरक्षणसंस्कृतिसम्बद्ध अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूसँगको सम्पर्क, सहयोग र समन्वयसंस्कृतिविषयक अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौता, सांस्कृतिक आदान(प्रदान, अध्ययन तथा अनुसन्धानपुरातात्विक महत्त्वका स्मारक र पुरातात्विक वस्तुहरूको सङ्ग्रह, संरक्षण, संवर्द्धन, अन्वेषण तथा उत्खनननिकासी गरिने पुरातात्विक वस्तुको जाँच र अनुमतिप्रतिलिपि अधिकारसांस्कृतिक सम्पदा, धरोहर र ऐतिहासिक महत्त्वका दरबारको संरक्षण तथा संवर्द्धनविभिन्न धर्म, जात, जाति, सम्प्रदाय, भाषा, भाषिकाको साहित्य, लिपि, कला र संस्कृतिको संरक्षण तथा विकासपर्यटनसँग सम्बद्ध सङ्घ, सङ्गठन, संस्थान र समितिनेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान, नेपाल ललितकला प्रतिष्ठान तथा नेपाल सङ्गीत तथा नाट्यकला प्रतिष्ठानपशुपति क्षेत्र विकास कोष, लुम्बिनी विकास कोष, बृहत्तर जनकपुरक्षेत्र विकास परिषद्, सांस्कृतिक संस्थान र अन्य सांस्कृतिक, धार्मिक, पुरातात्विक, संस्था तथा समितिनारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय तथा अन्य सङ्ग्रहालय र अभिलेखालयहवाई यातायातसम्बद्ध संस्थान, प्राधिकरण तथा सङ्गठननेपाल शिक्षा सेवाअन्तर्गत आर्कियोलजी समूहको सञ्चालननेपाल इन्जिनियरिङ सेवाअन्तर्गत देहायका समूहको सञ्चालनसिभिल इन्जिनियरिङ समूहअन्तर्गत एअरपोर्ट उपसमूहएरोनटिकल इन्जिनियरिङ समूहसिभिल एभिएसन अपरेसन एण्ड इन्जिनियरिङ समूह ।

प्रगति विवरण
कार्यक्रम शिर्षक मिति अद्यावदिक/स्थिति

फोटो ग्यालरी थप हेर्नुहोस् ।



Sun
Mon
Tue
Wed
Thu
Fri
Sat